Alpineskiën met een visuele beperking

Niet iedereen is er van op de hoogte, dat alpineskiën een prachtige, uitdagende sport is voor mensen met een visuele beperking. Ook voor deze doelgroep is het heel goed mogelijk om de sport te beoefenen.

De instructeur moet er rekening mee houden dat er meer tijd nodig is om de juiste skitechnieken aan te leren. Verder kan men de reguliere methodiek als basis aanhouden, maar zullen de oefeningen meestal in kleinere stapjes moeten worden aangeboden. Verder zal het aspect veiligheid veel meer aandacht vragen en is met name de juiste didactische aanpak van groot belang. Het is continue zoeken naar de meest geschikte skihelling, oefenstof, didactische werkvormen en hulpmiddelen.

Methodische en didactische aanpassingen:

Hesjes en posters

• Het is aan te raden om de slechtziende of blinde skiër een skihesje te laten dragen. Dit is een geel hesje met drie zwarte stippen, dat speciaal is ontworpen voor sporters met een visuele beperking. Voor informatie over uitleen of aanschaf van deze hesjes kunt u terecht bij de NVSV of Visio onderwijs Grave.
  In de buurt van de skilift kan een poster worden opgehangen waarop de functie van het hesje wordt uitgelegd. 

 

  

• Voor de visueel beperkte skiër (vb-skiër) is het handig als de begeleider fel gekleurde kleding draagt of ook een hesje draagt. De vb-skiër heeft daardoor een goed oriëntatiepunt en de mensen in de omgeving kunnen hierop anticiperen.

Slalomstangen

• Vooral in de beginfase bieden slalomstangen letterlijk veel houvast. De slechtziende of blinde skiër en de begeleider skiën naast elkaar en houden beiden de stang voor de borst vast. Zorg dat de vb-skiër de slalomstang van zich af duwt zodat zijn gewicht naar voren verplaatst wordt.
  De begeleider kan op deze manier zorgen dat de juiste route gevolgd wordt. Mocht de vb-skiër vallen, biedt de stang genoeg houvast om de val te breken. De slalomstang kan later ook uitkomst bieden bij drukke of gevaarlijke passages.

 

 

• Om de vb-skiër meer vertrouwen te geven, kan de instructeur achterwaarts skiën. De instructeur en de vb-skiër zijn nu met twee slalomstangen aan elkaar verbonden. Ieder heeft in elke hand een slalomstang vast.

 

• In een later stadium kan de instructeur achter de vb-skiër aan skiën, terwijl zij verbonden zijn met twee slalomstangen. Als een treintje gaan zij dan samen de berg af. De instructeur kan op deze manier snelheid terugnemen, de juiste schoudervoering aangeven en laten voelen dat vooral de dalski moet worden belast.

 Nierband met banden

• Daarnaast is het mogelijk met een nierband te skiën, waaraan 2 lange banden zijn vastgestikt. De nierband wordt over het ski-jack gedragen. De instructeur houdt de banden vast en skiet achter de vb-skiër aan. De vb-skiër heeft nu meer bewegingsvrijheid, maar de snelheid kan op deze manier op elk gewenst tijdstip worden teruggenomen. Nierbanden die tijdens het motorrijden gebruikt worden zijn hiervoor geschikt. De banden zijn ongeveer 2 meter lang. Aan het einde van de banden zijn lussen gestikt, zodat de instructeur voldoende grip heeft. 

 

 

 

 

 

 

  

Flugketting

• De “flugketting” kan uitkomst bieden als de vb-skiër moeite heeft om de punten van de ski’s bij elkaar te houden. De flugketting is m.b.v. twee pijpsnijders (bouwmarkt) en een ketting eenvoudig zelf te fabriceren. De lengte van het kettinkje is variabel.

 

Radiografisch contact

• Men kan er in een bepaalde fase ook voor kiezen om alleen nog radiografisch contact te hebben. Men maakt dan gebruik van het systeem zoals dat ook tijdens motorrijles wordt gebruikt.

Keuze van de piste en skilift

• De keuze van de piste en de keuze van de juiste skilift is zeer bepalend voor de voortgang van het onderwijsleerproces. Een lift in de vorm van een loopband verdient in de eerste fase de voorkeur. Daarna zal iedere keer afgewogen moeten worden welk type lift en skipiste het beste aansluit bij de mogelijkheden van de vb-skiër op dat moment. Verken als het mogelijk is vooraf eerst zelf de piste. Houd er rekening mee dat sneeuwval, dooi, vorst, zon, etc. invloed hebben op een piste. Niet elk skigebied is geschikt voor vb-skiërs.

Begeleiden

• Skileraren zijn vaak gewend om het goede voorbeeld al naar beneden skiënd voor te doen. Vanwege het beperkte zicht zal het voorbeeld steeds voor de neus van de slechtziende skiër uitgevoerd moeten worden. 
• Verbale en manuele begeleiding zijn naast het voorbeeld van groot belang. 
• Normaal gesproken skiet de leraar voor de klas uit. Soms verdient het de voorkeur om achter de vb-skiër aan te skiën. De instructeur is nu beter te verstaan en kan op deze manier continue informatie verstrekken over techniek en omgeving. Op een ander moment is het handig om de vb-skiër direct achter de skileraar aan te laten skiën. De skileraar volgt namelijk de ideale lijn en het beste spoor. Daarnaast kan de skileraar indien nodig meteen ingrijpen. Om verbaal te kunnen coachen zal de skileraar vaker dan normaal achterom moeten kijken.

 De skilift

• Vertel de mensen die bij de skilift helpen met opstappen / instappen dat er een slechtziende leerling in de groep zit. Indien nodig geven zij extra hulp of laten zij de lift langzamer lopen zodat het instappen / opstappen / afstappen minder moeite kost. 
• Zelf ga je meteen na de vb-skiër de skilift in. Indien nodig, zorg dan dat er iemand boven aan de lift staat zodat hij/ zij de slechtziende kan coachen tijdens het uit/ afstappen van de lift.

 Skibril/zonnebril

• Een gewone zonnebril laat vaak veel licht aan de zijkant en bovenkant door. Het zonlicht belemmert niet alleen het zicht, maar is ook schadelijk voor de ogen. Draag dus bij voorkeur een skizonnebril, die dicht aansluit op de huid en waarbij de glazen ver doorlopen naar de zijkant.
• Mensen die brildragend zijn kunnen evt. ook een skibril/sneeuwbril kopen die over de gewone bril past. Voordeel is dat deze bril helemaal op het gezicht aansluit. Ook tijdens sneeuwbuien houdt men voldoende zicht. Het glas is in verschillende tinten verkrijgbaar. Neem een skibril met dubbel glas die niet snel beslaat. Tijdens zonnig weer kan het onder de skibril wel heel erg warm worden.
• Als je van plan bent om vaker te gaan skiën dan is het aan te raden om zowel een skizonnebril als een ski/sneeuwbril aan te schaffen.
• Mensen die bekend zijn met albinisme hebben vaak veel last van het zonlicht. Het dragen van een bivakmuts kan voorkomen dat de huid verbrandt.

 Helm

• In steeds meer wintersportlanden zijn helmen voor kinderen verplicht. Ook steeds meer volwassen dragen tegenwoordig een helm. Door de steeds grotere capaciteit van de skiliften wordt het op de pistes steeds drukker, waardoor de kans op botsingen groter is geworden.
  Het is aan te bevelen om, indien mogelijk de drukke schoolvakanties te mijden.

 Algemene opmerkingen materiaal

• Neem de tijd om skischoenen te passen. Vaak wordt het na een tijdje pas duidelijk of de schoenen prettig zitten of gaan knellen.
• Sokken moeten ruim boven de skischoen uitkomen en naadloos zijn. Dit om drukplekken te voorkomen. De skibroek moet over de skischoenen gedragen worden!

 Indoor skihallen

• Het is handig om in Nederland al enige ski-ervaring op te doen. Men raakt bekend met het materiaal en de eerste skioefeningen. In de echte sneeuw aangekomen kun je snel aan het echte werk beginnen. In Nederland zijn diverse grote overdekte skibanen met kunstsneeuw waar je zelf kunt oefenen of les nemen.

NVSV

Sinds 2008 organiseert de NVSV (Nederlandse Visueel-gehandicapten Ski Vereniging) jaarlijks een winter-/bergsportdag op de kunstskibaan in Zoetermeer. Mensen met een visuele beperking kunnen tegen gereduceerde prijzen een uur privéles krijgen. De overige familieleden kunnen vrij skiën of ook les nemen.

Tijdens deze dag en natuurlijk op de website van de NVSV (www.nvsv.nl) kunt u informatie vinden over skireizen voor mensen met een visuele beperking.

Deze vereniging organiseert elk jaar wintersportvakanties voor volwassenen die blind of slechtziend zijn. Ook kunt u kiezen uit een aantal gezinsreizen. De vereniging heeft leden die alpineskiën en er zijn leden die graag langlaufen.
Tijdens de wintersportreizen van de NVSV gaan altijd ervaren instructeurs en begeleiders mee om de vb-skiër te ondersteunen.

• Op de website www.ski.startpagina.nl, kunt u veel links vinden naar andere aan wintersport gerelateerde websites.
• Bekende websites zijn: www.alpenreus.nl, www.snowplaza.nl
• Ook via www.zoover.nl kunt u een wintersportvakantie vinden die aan uw eisen voldoet.

Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Ruud Dominicus
Visio Onderwijs Grave
ruuddominicus@visio.org
gsm: 0636087991

december 2011