Lezen en schrijven met een iPad of iPod

De iPod (touch) en iPad bieden voor visueel beperkten mogelijkheden om documenten te lezen en te bewerken. Daardoor zijn deze producten nieuwe hulpmiddelen geworden naast het arsenaal van lees en schrijfhulpmiddelen zoals we die al kenden (elders vernoemd op deze website).

In deze pagina worden een aantal mogelijkheden van lezen en schrijven met de iPad/iPod besproken. We hebben ons daarin beperkt tot een viertal formaten. De formaten die worden besproken zijn:

• MS-word document (.doc en .docx) 
• PDF-documenten (.pdf) 
• e-Books (.epub) 
• Daisy formaten 

 

Lezen en bewerken van MS-word documenten (.doc, .docx)

Het lezen van documenten met de iPad/iPod zijn tientallen Apps beschikbaar, een aantal favoriete apps zijn Goodreader, Bluefire Reader en Quickoffice. Bij alle genoemde Apps zijn lettertype, lettergrootte en voor en achtergrondkleur in te stellen.

Wil je ook documenten bewerken met je iPad/iPod en die ook weer op andere devices (bijvoorbeeld je laptop/PC) verder bewerken dan valt aan te bevelen om de documenten naar Dropbox te uploaden. Het openen van documenten via dropbox is vaak geen probleem. Helaas worden bewerkte documenten door de genoemde Apps niet direct terug geplaatst in je dropbox-map.

De App documents ToGo Premium heeft de mogelijkheid een koppeling tot stand brengen met Dropbox. Als je dan vanuit die koppeling een Word-document, Excel-document of een PowerPoint-document opent dan worden eventuele wijzigingen nadat je het bestand in Documents To Go weer opslaat netjes terug gesynchroniseerd naar Dropbox.
Volgens de leverancier werkt het ook met Google Docs, Box.net, iDisk en SugarSync.

Ideaal is het allemaal nog niet. Het bladeren door de Dropbox mappen vanuit Documents To Go gaat een stuk langzamer dan in de Dropbox applicatie zelf.

 

Lezen en bewerken van PDF-documenten (.pdf)

Ook voor het lezen van PDF-documenten zijn vele Apps beschikbaar zoals BluefireReader, ReaddleDocs, Highligter, Neu.Annotate.

ReaddleDocs en Nue.Annotate hebben daarbij ook nog de mogelijkheid om aantekeningen (teksten, symbolen) in het document te plaatsen. Echter de keuze aan lettertypes en lettergroottes (bij de aantekeningen) laten bij deze Apps nog te wensen over en ook de synchronisatie met Dropbox is niet goed geregeld. Wellicht zullen toekomstige updates of andere Apps meer mogelijkheden bieden (als u tips hebt horen we die graag).

 

Lezen van e-Books (.epub)

Nederlandse ebooks (Bol.com, Selexyz):

Om ebooks die je bij een Nederlandse webwinkel koopt op de iPad te lezen kun je terecht bij de app Bluefire Reader. Bij het installeren wordt gevraagd de applicatie aan je Adobe account te koppelen (dit in verband met de DRM beveiliging). Vervolgens kun je ebooks die je bijvoorbeeld bij Bol.com, Selexyz of Libris aangeschaft hebt eenvoudig via email of Dropbox in de applicatie openen. Ook ondersteunt de app het synchroniseren van ebooks via iTunes. Daarnaast kun je eveneens direct ebooks kopen en downloaden naar de app via de webwinkels, zonder tussenkomst van de pc. Bijvoorbeeld bij Bol.com werkt dit door op de downloadlink in je besteloverzicht te drukken, waarna het ebook gedownload wordt.

Bol.com heeft ook een eigen app waarmee ebooks van deze webwinkel op de iPad gelezen kunnen worden. De app Boekenbol kun je koppelen aan je account op Bol.com, waarna je de boeken die je bij deze winkel gekocht hebt automatisch in de app terugvindt. Je kunt met deze app niet rechtstreeks ebooks aanschaffen, dit moet je in de browser doen.

DRM-beveiliging:

Een beperkt aantal ebooks die je via de genoemde leveranciers kunt kopen, worden door de uitgevers zonder DRM aangeboden. Ebooks beveiligd met Adobe DRM herken je aan de aanduiding: “Formaat: Adobe ePub (voorzien van drm)”. Ebooks zonder Adobe DRM zijn voorzien van de aanduiding: “Formaat: ePub”.

Verder zijn er ook steeds meer initiatieven van uitgevers en distributeurs om ebooks zonder beperkingen te koop aan te bieden. Een voorbeeld hiervan is mijnEPUB. Ook deze ebooks kun je op de iPad lezen.

Je kunt ebooks in ePub-formaat die niet beveiligd zijn lezen in de apps iBooks, Bluefire Reader of Stanza.

Nederlandstalige ebooks via iBooks:

Apple heeft met de komst van de iPad ook een eigen ebookwinkel in het leven geroepen. Deze iBookstore is via de iBooks-app te bereiken. Op dit moment is het aanbod ebooks daarin nog niet uitgebreid, maar naar verwachting zijn binnenkort ook allerlei Nederlandse bestsellers en andere Nederlandstalige ebooks via iBooks beschikbaar. Het lezen van ebooks via iBooks werkt gemakkelijk en prettig. Het is mogelijk om de tekst naar eigen behoefte aan te passen in grootte en lettertype. Ook kun je de pagina’s weergeven in wit of sepia. Beschik je over ebooks in ePub-formaat zonder DRM-beveiliging, dan kun je deze via iTunes overzetten naar iBooks. Ook met onbeveiligde pdf’s kan iBooks prima overweg.

Engelstalige ebooks:

Voor het lezen van Engelstalige ebooks biedt de iPad duidelijk veel meer mogelijkheden. De Kindle-app van Amazon heeft honderdduizenden Engelstalige ebooks in het assortiment. Andere opties zijn bijvoorbeeld de app van Barnes & Noble of de app van Kobo.

Voor het kopen van ebooks via deze apps heb je wel een apart account bij de betreffende boekwinkels nodig. Alleen bij de iBooks-app van Apple verloopt de betaling direct via je iTunes-account.

 

Lezen van boeken (documenten) in Daisy formaat (Bron: www.dedicon.nl)

Met de toegenomen populariteit van iPads in het onderwijs zien we een gestaag groeiend aanbod van apps voor het onderwijs. Voor het afspelen van gesproken schoolboeken in Daisy-formaat zijn enkele Daisy apps in omloop die we hier belichten.

De Daisy apps die in de App Store het meest in het oog springen zijn Voice of Daisy (kortweg VOD), InDaisy Reader en DaisyWorm – allen betaalde apps. De DaisyWorm is een basale speler. Van de Voice of Daisy is een gratis probeerversie VOD Lite in omloop die echter een time out geeft na 2 minuten afspeeltijd. Door de app af te sluiten en opnieuw te openen is het weer mogelijk 2 minuten het Daisy-boek af te spelen.

Daarnaast zijn er nog Daisy apps verkrijgbaar die een lidmaatschap vereisen om van bepaalde Daisy-boeken gebruik te kunnen maken. Zo komt Bookshare met de Read2Go en de TPB – de Zweedse bibliotheek voor mensen met een leesbeperking – met de DaisyReader van Storytel AB. Verder zien we dat het Amerikaanse Learning Ally Inc. (voorheen Recording for the Blind & Dyslexic) voor hun leden komt met de app Learning Ally Audio die wel erg veel overeenkomsten vertoont met de Voice of Daisy.

Gebruik:

De schoolboeken van Dedicon Educatief zijn geproduceerd in het Daisy-formaat 2.02 en daarmee geschikt om af te spelen in de apps.

Geen van de genoemde apps heeft overigens een Nederlandstalige interface, maar de navigatie is zoals te verwachten van een Daisy-speler. Is het gesproken boek eenmaal geopend, dan kan niet alleen vooruit- en achteruit gebladerd worden, maar zoals bekend ook naar verschillende niveaus, afzonderlijke pagina’s en zelf aangebrachte bladwijzers (‘bookmarks’). Bovendien gaat ook hier het Daisy-boek bij een volgend gebruik automatisch verder waar het de vorige keer is gestopt.

Vanuit een boekenplank (hier ‘bookshelf’, ‘TOC’ of Table of Contents’ genoemd) kan steeds het gewenste gesproken boek geselecteerd worden.

Bestanden toevoegen:

Er zijn verschillende manieren om een Daisy-boek toe te voegen aan de app.

• via iTunes
  Daarvoor gaat u in iTunes naar het overzicht van uw apps. U klikt op de app (bijvoorbeeld VOD, DaisyWorm of inDaisy) en vervolgens op Toevoegen. Daarna selecteert u de map met het Daisy-boek. Deze map dient gezipt te zijn. De app zorgt voor het unzippen.
  Bekijk voor een uitleg de video Dedicon Daisy CD’s naar IPod Touch (IPad/IPhone) voor VOD Daisy Speler. 
• via de Verkenner
  Met een programma als iPhone Explorer en iPhone Folders wordt de mappenstructuur van uw iPAD, iPhone, iPOD Touch op de pc benaderbaar. Vanuit de verkenner verplaatst u het boek naar de map op uw iPAD, iPhone of iPOD Touch. Het is belangrijk dat u de juiste map selecteert. Raadpleeg daarvoor de help functie van de app. 
• via Wifi en FTP-server
  Alvorens de bestanden via een FTP-server naar de app te uploaden via een Wifi-verbinding, moet u eerst in de app de instellingen voor de FTP-server opslaan. Niet elke Daisy app biedt deze mogelijkheid. 

Aandachtspunten:

Voordat u een Daisy app aanschaft verdienen de volgende vragen aandacht.

• Heb ik de meest recente versie van iTunes en firmware van mijn iPad, iPhone of iPod Touch? 
• Welke Daisy-formaten moet mijn app kunnen lezen? 
• Welke eisen stellen de omvang van de app en de Daisy-boeken aan de opslagcapaciteit van mijn iPad, iPhone en iPod Touch? 
• Welke mogelijkheden biedt de app om boeken toe te voegen? En hoe eenvoudig is dat te doen?

Opmerkingen en tips graag naar: donvandijk@visio.org